स्वतन्त्रता

कुरा त्यतिबेलाको हो 

म बन्दी बनेको थिएँ

व्यारेकभित्र 

काँडेतारभित्र 

बिना कुनै हातमा हत्कडीे

बिना कुनै खुट्टामा नेल

बिना कुनै आँखामा कालो पट्टी

म बन्दी बनेको थिएँ

बिना कुनै यातना 

बिना कुनै प्रताडना

हो, पुरै स्वतन्त्र थिएँ म

व्यारेकभित्र

काँडेतारभित्र 

यत्ति हो

बस भनेको ठाउँमा म बस्नु पर्दथ्यो 

बस्न मन लागे पनि नलागे पनि

सृुत बनेको ठाउ्रँमा म सुत्न पर्दथ्यो 

निंद लागे पनि नलागे पनि 

खा भनेको कुरा मैले खान पर्दथ्यो 

खान मन लागे पनि नलागे पनि 

खाना दिने सिपाही भन्दथ्यो 

अलि बढी जोर गरेर खानुहोस्

खाना घटाउँदै गर्नु भएको छ

दुब्लाउनृु होला

म बसेको ठाउँमा 

सिपाही चिया लिएर आउँदथ्यो

भन्दथ्यो एक्लै बस्नु पर्दा बोर  लाग्यो होला

चिया पिएर भुल्नुहोस् 

सुवदार साहेब भन्दथे 

मेजर साहेवले माथि पठाए तपाइलाई गाह्रो पर्ला 

यहीबाट छोडिदिए राम्रो हुन्थ्यो

मेजर साहेब भन्दथे 

पृुलिसले तपाइलाई समातेको कुरा पनि हामीलाई थाहा थियो 

तपाइलाई समात्नु पर्दछ भन्ने उजुरीहरू नपरेका होइनन् 

तर पनि हामीले बेबास्ता गरेका थियौं

माथिबाट नै आदेश भएकोले तपाइंलाई समात्न परेको हो 

संकटकालको बेला 

मान्छे बेपत्ता भएका भई थिए 

मान्छे मारिएका मारी नै थिए 

कतिबेला का कहाँ कसरी बेपत्ता हुने हो थाहा थिएन

कति बेला को कहाँ कसरी मारिने हो थाहा थिएन

कति बेला कहाँ के हुृने हो थाहा थिएन 

कतै कुनै न क्ुनै दुर्घटना नघटेको दिन थिएन

जब म व्यारेकको एक कुनाबाट 

बाहिर साम्न्नेको खृुला सडकमा हेर्दथें

बिनारोकटोक

बिना छेकथुन

स्वतन्त्रतापूर्वक

मान्छे ओहोर दोहोर गरेको दृश्य देख्दथें

रेक्सा चलेको दृश्य देख्दथें 

साइकल मोटर साइकल क्ुँदेको दृश्य देख्दथें

गाडीहरू गुडेको दृश्य देख्दथें

मलाई स्वतन्त्रता के. हो भन्ने कुराको गहिरो अनुभुति हुन्थ्योे त्यतिबेला

मलाई स्वतन्त्रता के चीज हो भन्ने कुराको गहिरो आभास  हृुन्थ्यो त्यतिबेला

मलाई स्वतन्त्रता त बाहिर सडकमा फिंजिएको छ जस्तो लाग्दथ्यो 

मलाई स्वतन्त्रता त व्यारेक बाहिर फैलिएको छ जस्तो लाग्दथ्यो 

मलाई स्वतन्त्रता त काँडतार बाहिर झांगिएको छ जस्तो लाग्दथ्यो 

यो कुरा बेग्लै हो कि 

देश नै  स्वतन्त्र नभएको. बेलामा 

आखिर सडक कति स्वतन्त्र होला 

देश नै स्वतन्त्र नएको बेलामा 

आखिर सडकमा ओहोर दोहोर गर्ने मान्छहरूे कति स्वतन्त्र होलान् 

देश नै स्वतन्त्र नभएको बेलामा 

आखिर सडकमा गुड्ने रेक्शा साइकल मोटर साइकल र गाडीहरू कति स्वतन्त्र होलान् ?

२२–५–२०७८ 

७–९–२०२१